Rhowch gynnig ar yr ymchwiliad hwn i gael dysgwyr i feddwl am adeg pryd mae adwaith anghildroadwy yn cynhyrchu nwy

This resource is also available in English and Irish

Mae’r arbrawf hwn yn canolbwyntio ar adweithio finegr a soda pobi i gynhyrchu nwy carbon deuocsid. Yn gyntaf, gwyliwch y fideo sy’n dangos arddangosiad y ‘llaw frawychus’, yna dysgwch sut mae cynnal hwn fel ymchwiliad i adweithiau anghildroadwy.

Amcanion dysgu

  • Disgrifio’r gwahaniaeth rhwng newid y gellir ei ddadwneud a newid na ellir ei ddadwneud.
  • Egluro sut y gall cymysgu rhai deunyddiau arwain at greu rhai newydd (yn yr achos hwn, carbon deuocsid yw un o’r rhain) ac nad oes modd dadwneud y math hwn o newid.
  • Deall bod nwyon yn ehangu i lenwi eu cynhwysydd.

Sgiliau ymholi:

  • Gallu defnyddio’r canlyniadau i wneud rhagfynegiadau er mwyn cynnal rhagor o brofion cymharol a theg.

Gwyliwch y fideo

Mae’r arddangosiad fideo isod yn dangos sut mae cynnal arbrawf y ‘llaw frawychus’.

Source: Royal Society of Chemistry

Make a freaky inflatable hand to demonstrate irreversible reactions to primary students.

Llwytho’r deunyddiau ategol i lawr

Ewch ati i osod a chynnal yr ymchwiliad gyda’ch dosbarth gan ddefnyddio’r nodiadau i athrawon a’r sleidiau dosbarth, sy’n cynnwys rhestr lawn o offer, dull, geiriau allweddol a diffiniadau, cwestiynau i ddysgwyr, cwestiynau cyffredin a mwy.

Nodiadau i athrawon

PDF | Dogfen Word mae modd ei golygu

Sleidiau dosbarth

PDF | Dogfen PowerPoint mae modd ei golygu

LLWYTHO’R CYFAN I LAWR

Beth sydd angen i’r dysgwyr ei wybod gyntaf?

Rhaid i ddysgwyr fod â dealltwriaeth o briodweddau solidau, hylifau a nwyon ac ymddygiad eu moleciwlau ym mhob cyflwr.

Rhaid i ddysgwyr hefyd fod wedi ymchwilio i newidiadau y gellir eu dadwneud a gallu rhoi enghreifftiau o newidiadau o’r fath.

Rhestr offer

  • Menig latecs untro (peidiwch â defnyddio menig golchi llestri) *alergeddau
  • Soda pobi
  • Finegr
  • Llwy de
  • Jar jam bach, cwpan neu ficer (dylai’r gwddf fod yn ddigon llydan i greu sêl dynn gyda’r menig)

Adnoddau ychwanegol