Datblygu dealltwriaeth o grynodiad a màs

Cyfres o adnoddau yw Datblygu dealltwriaeth, sy’n annog y dysgwyr i gysylltu eu ffordd o feddwl ar y lefelau macrosgopig, is-ficrosgopig a symbolaidd.

Amcanion dysgu

1. Cysylltu màs yr hydoddyn sydd wedi hydoddi mewn cyfeintiau cyfartal o ddŵr â chrynodiadau cymharol yr hydoddiannau sy’n cael eu ffurfio.
2. Dehongli a gwerthuso diagramau gronynnau o hydoddiannau mwy a llai crynodedig.
3. Pennu crynodiad hydoddiant mewn unedau g/dm³.
4. Cyfrifo crynodiad hydoddiant mewn unedau g/dm³ ar sail màs hydoddyn mewn g a chyfaint dŵr mewn cm³.
5. Cyfrifo màs yr hydoddyn mewn cyfaint a chrynodiad penodol o hydoddiant.

Sut mae defnyddio’r adnodd hwn

Nod yr adnodd hwn yw datblygu dealltwriaeth ansoddol a meintiol y dysgwyr o grynodiad; helpu’r dysgwyr i ddatblygu modelau meddyliol o hydoddiannau o wahanol grynodiadau a fynegir mewn g/dm³. Yn y daflen waith hon ar grynodiad a màs, mae’r dysgwyr yn cael eu hannog i feddwl am grynodiad yn arsylwadol ac yn feintiol, yn ogystal â sut gellir cynrychioli hyn drwy ddefnyddio diagramau gronynnau. O ganlyniad, dylai’r dysgwyr ddatblygu modelau meddyliol mwy cadarn i gefnogi eu dealltwriaeth o’r pwnc hwn.

• Pryd i’w defnyddio? Defnyddiwch y daflen waith ar ôl yr addysgu cychwynnol neu’r drafodaeth gychwynnol ar y pwnc hwn i ddatblygu syniadau ymhellach. Gallwch hefyd ei defnyddio fel gweithgaredd adolygu.
• Maint y grŵp? Mae’n addas ar gyfer gwaith annibynnol yn y dosbarth neu gartref. Neu defnyddiwch y cwestiynau ar gyfer trafodaethau grŵp neu ddosbarth.
• Pa mor hir?  15–30 munud

Triongl Johnstone

Model o dair lefel gysyniadol wahanol mewn cemeg yw triongl Johnstone: macrosgopig, symbolaidd ac is-ficrosgopig. Gallwch ddefnyddio triongl Johnstone i feithrin dealltwriaeth gadarn o syniadau cemegol ymhlith eich dysgwyr.

Cyflwynwch driongl Johnstone i’r dysgwyr gyda’n Concentration of sodium hydroxide Johnstone’s triangle worksheet sy’n arwain y dysgwyr i edrych ar ffyrdd gwahanol o gynrychioli a disgrifio hydoddiant sodiwm hydrocsid (NaOH) ar lefelau macrosgopig, is-ficrosgopig a symbolaidd.

Cefnogaeth

Mae’r daflen waith hon yn un raddol, felly mae’r cwestiynau cynharach yn fwy hygyrch. Mae’r gweithgaredd yn dod yn fwy heriol wrth i’r cwestiynau fynd yn eu blaenau. Gallwch roi esboniadau ychwanegol ar gyfer y cwestiynau mwy heriol. Os ydych yn cwblhau’r daflen waith fel gweithgaredd yn y dosbarth, mae’n well oedi o bryd i’w gilydd a gwneud yn siŵr bod pawb yn deall, gan fod y cwestiynau’n adeiladu ar sail y cwestiwn blaenorol yn aml.

Mae’n ddefnyddiol i’r dysgwyr arsylwi priodweddau macrosgopig drostynt eu hunain. Gallech chi rannu enghreifftiau o un môl o sylwedd o gwmpas yr ystafell ddosbarth, cynnal adwaith cemegol ymarferol yn y dosbarth, neu roi arddangosiad athro o’r priodweddau.

Rhowch fodelau ffisegol i’r dysgwyr eu defnyddio a’u trin, fel cit Molymod™ neu gownteri.

Efallai y bydd angen cymorth ychwanegol ar unrhyw ddysgwyr sy’n dal yn ddihyder yn defnyddio’r cynrychioliad symbolaidd gofynnol, er enghraifft, rhannu ac egluro diagram neu efelychiad sy’n gallu dangos ymsymudiad y gronynnau.