Adeiledd yr atom | Stribed strwythur | 14–16 oed | Resource

No comments

Cefnogwch y dysgwyr i adalw gwybodaeth am y model o’r atom a gronynnau is-atomig

Mae’r adnodd hwn yn rhan o’n cefnogaeth ar gyfer llythrennedd mewn addysgu gwyddoniaeth, sydd wedi’i dylunio i wreiddio llythrennedd yn eich cwricwlwm a datblygu sgiliau’r dysgwyr o ran darllen, ysgrifennu a siarad am wyddoniaeth, a’u dealltwriaeth o iaith wyddonol.

Lawrlwythwch

Lawrlwythwch y stribedi strwythur, sydd â phump ohonynt wedi’u hargraffu ar bob tudalen, a chefnogwch y dysgwyr i ddod o hyd i wybodaeth neu ei hadalw ac i ysgrifennu’n annibynnol.

Mae atebion enghreifftiol ar gael yn y canllawiau i athrawon.

Lawrlwytho’r Cyfan

Gweld a lawrlwytho rhagor o Stribedi strwythur

Amcanion dysgu

Disgrifio’r model o’r atom sy’n cael ei dderbyn ar hyn o bryd.
Pennu nifer y gronynnau is-atomig mewn atom niwtral.
Cofio priodweddau pob gronyn is-atomig.

Cyflwyniad

Adeiledd atomig yw un o’r pynciau pwysicaf mewn cemeg. Mae llawer o bynciau eraill yn dibynnu ar ddeall adeiledd yr atom a phriodweddau’r gronynnau is-atomig.

Sut mae defnyddio stribedi strwythur

Math o sgaffald yw stribedi strwythur, a gallwch eu defnyddio i gefnogi’r dysgwyr i adalw gwybodaeth yn annibynnol. Defnyddiwch nhw i gael trosolwg ar ddechrau’r pwnc, i ysgogi gwybodaeth flaenorol, neu i grynhoi’r dysgu ar ddiwedd pwnc addysgu. I gael rhagor o syniadau am sut mae defnyddio stribedi strwythur gyda’ch dysgwyr, edrychwch ar 5 ffordd o ddefnyddio stribedi strwythur yn effeithiol

Mae gan y stribedi strwythur adrannau sy’n cynnwys awgrymiadau, ac mae eu maint yn awgrymu faint y mae’n rhaid i’r dysgwyr ei ysgrifennu. Bydd y dysgwyr yn gludo’r stribedi ar ymyl llyfr gwaith ac yn ysgrifennu eu hatebion wrth ymyl yr adrannau, mewn brawddegau llawn. Ar ôl i’r dysgwyr orffen defnyddio’r stribed strwythur, dylai fod ganddynt set o dudalennau A4 yn llawn nodiadau ac enghreifftiau.

Mae’r stribedi’n cael eu hargraffu â phump ohonynt ar dudalen a bydd angen eu torri i’r maint cywir. Maent ar ail dudalen y daflen i fyfyrwyr.

Sgaffaldio

Er mwyn rhoi rhagor o gefnogaeth i’r dysgwyr i ateb y cwestiynau, gallwch gynnwys rhestr o eiriau allweddol neu ychwanegu awgrymiadau at y stribed strwythur.

Wrth i’r dysgwyr fagu hyder, mae’n bosibl y byddant yn gallu ateb y cwestiwn heb y stribed strwythur neu roi cynnig ar y cwestiwn yn gyntaf ac yna defnyddio’r stribed strwythur i wella neu i hunanasesu eu hateb.

Geiriau allweddol

atom, mater, proton, electron, niwtron, niwclews, orbitio/orbit, rhif atomig, rhif màs, ïon, isotop

Metawybyddiaeth

Mae’r gweithgaredd hwn yn cefnogi’r dysgwyr i ddatblygu eu sgiliau metawybyddol mewn tri maes allweddol.

Cynllunio: mae’r stribedi’n darparu sgaffaldiau i gynllunio’r ymateb ysgrifenedig. Bydd y dysgwyr yn penderfynu o ble i gasglu gwybodaeth (gwerslyfrau, eu nodiadau eu hunain, gwefannau adolygu). Gofynnwch i’r dysgwyr: ydy’r ffynhonnell wybodaeth rydych chi’n ei defnyddio yn ddibynadwy?
Monitro: mae’r cwestiynau yn y stribed strwythur yn rhoi awgrymiadau i’r dysgwyr ac maent yn gallu gwirio eu hateb yn erbyn yr awgrymiadau. Gofynnwch i’r dysgwyr: ydych chi wedi rhoi sylw i’r holl gwestiynau yn y lle gwag sydd wedi’i ddarparu? Oes angen i chi newid unrhyw beth er mwyn cwblhau’r dasg?
Gwerthuso: gall y dysgwyr hunanasesu neu ofyn i gyd-ddysgwr wirio eu gwaith yn erbyn yr atebion. Gofynnwch i’r dysgwyr: wnaethoch chi gyflawni’r hyn yr oeddech chi’n bwriadu ei gyflawni? Beth gallech chi ei wneud yn wahanol y tro nesaf?

Cwestiwn dilynol

Dylai’r dysgwyr ateb y cwestiwn hwn ar ôl iddynt roi cynnig ar y stribed strwythur. Mae’r stribed strwythur yn ysgogi’r wybodaeth ofynnol y gall y dysgwyr ei defnyddio wedyn i ateb y cwestiwn.

Eglurwch, gan gyfeirio at ronynnau is-atomig, pam mae gan atom potasiwm wefr niwtral gyffredinol.

Atebion

Rhoddir atebion posibl ar gyfer y gweithgaredd stribed strwythur yn y nodiadau i athrawon y gellir eu lawrlwytho (MS Word | PDF).

Ateb i’r cwestiwn dilynol

Rhif atomig potasiwm yw 19. Mae ganddo 19 proton â gwefr bositif ac 19 electron â gwefr negatif. Felly, mae gwefrau’r gronynnau is-atomig yn diddymu ei gilydd ac mae gwefr gyffredinol yr atom yn niwtral.