Bondio metelig | Stribed strwythur | 14–16 oed | Resource

No comments

Dod o hyd i wybodaeth am y model bondio metelig ac egluro sut mae hyn yn arwain at briodweddau penodol metelau

Mae’r adnodd hwn yn rhan o’n cymorth ar gyfer llythrennedd mewn addysgu gwyddoniaeth, sy’n gwreiddio llythrennedd yn eich cwricwlwm ac yn datblygu sgiliau’r dysgwyr o ran darllen, ysgrifennu a siarad am wyddoniaeth, a’u dealltwriaeth o iaith wyddonol.

Lawrlwythwch

Lawrlwythwch y stribedi strwythur (y mae pump ohonynt wedi eu hargraffu ar bob tudalen), i helpu’r dysgwyr i ddod o hyd i wybodaeth neu ei hadalw ac ysgrifennu’n annibynnol.
Mae atebion enghreifftiol ar gael yn y canllawiau i athrawon.

Lawrlwytho’r Cyfan

Gweld a lawrlwytho rhagor o Stribedi strwythur

Amcanion dysgu

Disgrifio’r model bondio metelig drwy ddefnyddio geiriau a diagramau.
Egluro sut mae’r model bondio metelig yn arwain at briodweddau cyffredin metelau.
Datblygu sgiliau ysgrifennu estynedig.

Cyflwyniad

Mae’n debyg y bydd dysgwyr 14–16 oed yn gallu rhestru llawer o briodweddau metelau o’u dysgu blaenorol. Yn y gweithgaredd hwn, byddant yn defnyddio stribed strwythur i ddisgrifio’r model bondio metelig ac egluro sut mae hyn yn arwain at briodweddau penodol. Gellir defnyddio’r gweithgaredd hwn i gyflwyno’r cysyniad neu i’w adolygu.

Sut mae defnyddio stribedi strwythur

Math o sgaffald yw stribedi strwythur, a gallwch eu defnyddio i helpu’r dysgwyr i adalw gwybodaeth yn annibynnol. Defnyddiwch nhw i gael trosolwg ar ddechrau’r pwnc, i ysgogi gwybodaeth flaenorol, neu i grynhoi’r dysgu ar ddiwedd pwnc addysgu. I gael rhagor o syniadau am sut mae defnyddio stribedi strwythur gyda’ch dysgwyr, edrychwch ar 5 ffordd o ddefnyddio stribedi strwythur yn effeithiol

Mae gan y stribedi strwythur adrannau sy’n cynnwys awgrymiadau, ac mae eu maint yn awgrymu faint mae’n rhaid i’r dysgwyr ei ysgrifennu. Bydd y dysgwyr yn gludo’r stribedi ar ymyl llyfr gwaith ac yn ysgrifennu eu hatebion wrth ymyl yr adrannau, mewn brawddegau llawn. Ar ôl i’r dysgwyr orffen defnyddio’r stribed strwythur, dylai fod ganddynt set o dudalennau A4 yn llawn nodiadau ac enghreifftiau.

Mae pum stribed ar dudalen a bydd angen eu torri i’r maint cywir ar ôl eu hargraffu. Maent ar ail dudalen y daflen i fyfyrwyr.

Sgaffaldio

Mae’n bosibl y bydd angen sgaffaldiau ychwanegol i helpu’r dysgwyr i ateb y cwestiynau. Gallai’r rhain gynnwys rhestr o eiriau allweddol neu dynnu neu ychwanegu awgrymiadau yn y stribed strwythur.

Wrth i’r dysgwyr fagu hyder, mae’n bosibl y byddant yn gallu ateb y cwestiwn heb y stribed strwythur neu roi cynnig ar y cwestiwn yn gyntaf ac yna defnyddio’r stribed strwythur i wella neu i hunanasesu eu hateb.

Metawybyddiaeth

Mae’r gweithgaredd hwn yn helpu’r dysgwyr i ddatblygu eu sgiliau metawybyddol yn y tri maes allweddol:

Cynllunio: mae’r stribedi’n darparu sgaffaldiau i gynllunio’r ymateb ysgrifenedig. Bydd y dysgwyr yn penderfynu o ble i gasglu gwybodaeth (er enghraifft, gwerslyfrau, eu nodiadau eu hunain, gwefannau adolygu). Gofynnwch i’r dysgwyr: a yw’r ffynhonnell wybodaeth rydych chi’n ei defnyddio yn ddibynadwy?
Monitro: mae’r cwestiynau yn y stribed strwythur yn rhoi awgrymiadau i’r dysgwyr ac maent yn gallu gwirio eu hateb yn erbyn yr awgrymiadau. Gofynnwch i’r dysgwyr: ydych chi wedi rhoi sylw i’r holl gwestiynau yn y lle gwag sydd wedi’i ddarparu? Oes angen i chi newid unrhyw beth er mwyn cwblhau’r dasg?
Gwerthuso: gall y dysgwyr hunanasesu neu ofyn i gyd-ddysgwr wirio eu gwaith yn erbyn yr atebion. Gofynnwch i’r dysgwyr: wnaethoch chi gyflawni’r hyn roeddech chi’n bwriadu ei gyflawni? Beth gallech chi ei wneud yn wahanol y tro nesaf?

Geiriau allweddol

Bondio, cyfyngiad, dellten, diagram dot a chroes, electron, ïonau, ïonig, negatif, positif.

Cwestiwn dilynol

Caiff y cwestiwn hwn ei ateb ar ôl rhoi cynnig ar y stribed strwythur. Mae’r stribed strwythur yn ysgogi’r wybodaeth ofynnol, y gall y dysgwyr ei defnyddio wedyn i ateb y cwestiwn hwn.

Mae copr yn cael ei ddefnyddio i wneud sosbenni. Defnyddiwch eich dealltwriaeth o’r model bondio metelig a’ch gwybodaeth gyffredinol i egluro’r defnydd hwn o gopr. [4 marc]

Atebion

Rhoddir atebion posibl ar gyfer y gweithgaredd stribed strwythur yn y nodiadau i athrawon y gellir eu lawrlwytho.

Ateb i’r cwestiwn dilynol:

Cynnwys dangosol ar gyfer yr ateb

Rhaid i sosban fod yn ddargludydd thermol da, sy’n caniatáu i’r gwres o’r popty gyrraedd y cynnwys. (1)
Metel yw copr.
Mae gan fetelau fondio metelig sy’n drefniant rheolaidd o haenau o ïonau metel positif (1) wedi’u hamgylchynu gan fôr o electronau dadleoledig (1).
Mae metelau’n dargludo gwres oherwydd bod yr electronau dadleoledig yn gallu symud drwy’r ddellten (1) a chario’r gwres gyda nhw.